Με δελτίο Τύπου, η Σπηλαιολογική Ομοσπονδία Ελλάδος καταθέτει τις διαπιστώσεις των μελών της που συμμετείχαν ως εθελοντές στο τραγικό περιστατικό, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο του Στέλιου Παπαδογιαννάκη.
Οι εθελοντές σπηλαιολόγοι επιβεβαιώνουν όσα είχαν ήδη διαρρεύσει από μαρτυρίες: σοβαρές δυσλειτουργίες στις κρατικές υπηρεσίες (ΕΜΑΚ, Στρατός), όπως δυσλειτουργία επικοινωνίας, απουσία ιατρικής υποστήριξης, ακατάλληλη διαχείριση του τραυματία, καθυστερήσεις, έλλειψη εναλλακτικού σχεδιασμού, καθώς και ακαταλληλότητα πτητικών μέσων και ελλείμματα τεχνογνωσίας και εξοπλισμού.
Η Σ.Ο.Ε., με στόχο να μην επαναληφθούν αντίστοιχες τραγωδίες, παραθέτει μια σειρά από αιτήματα:
- Άμεση διερεύνηση των αιτιών που οδήγησαν στη συγκεκριμένη κατάληξη.
- Άμεση ενεργοποίηση του Εθνικού Μηχανισμού Εναέριας Διάσωσης και Αεροδιακομιδών «Θεοφάνης Ερμής Θεοχαρόπουλος», ο οποίος παραμένει ανενεργός.
- Εκσυγχρονισμό των πρωτοκόλλων διάσωσης με βάση διεθνή πρότυπα.
- Θεσμική συνεργασία μεταξύ κρατικών φορέων και πιστοποιημένων εθελοντικών οργανώσεων.
Με αυτόν τον τρόπο, η Σ.Ο.Ε. ενώνει τη φωνή της με εκείνη της ΕΟΟΑ, η οποία έχει ήδη καταγγείλει τις ίδιες ελλείψεις, ασκώντας επιπλέον πίεση προς την Πολιτεία ώστε να αναλάβει τις ευθύνες της.
Η ανακοίνωση της ΣΟΕ
Τίτλος: Επισημάνσεις της Σπηλαιολογικής Ομοσπονδίας Ελλάδος (Σ.Ο.Ε.) για την επιχείρηση
διάσωσης στο φαράγγι του Αμπά
Η Σπηλαιολογική Ομοσπονδία Ελλάδος (Σ.Ο.Ε.) και η εθελοντική Ομάδα Διάσωσής της, εκφράζουν ταειλικρινή συλλυπητήρια στην οικογένεια του εκλιπόντος Στέλιου Παπαδογιαννάκη.
Η Ομάδα Διάσωσης, σε συνεργασία με ορειβάτες και canyoneers, συμμετείχε ενεργά στην επιχείρηση διάσωσης στο φαράγγι του Αμπά, στα Αστερούσια Όρη της νότιας Κρήτης (07/12/2025),καταβάλλοντας κάθε δυνατή προσπάθεια καθ’ όλη τη διάρκειά της.
Με αίσθημα ευθύνης απέναντι στην κοινότητα των ορεινών δραστηριοτήτων και το ευρύτερο κοινό, ηΣ.Ο.Ε. προχωρά στη δημοσιοποίηση κρίσιμων διαπιστώσεων σχετικά με τις δυσλειτουργίες πουκαταγράφηκαν κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, με στόχο την πρόληψη παρόμοιων τραγωδιών στο μέλλον.
Διαπιστώσεις από το πεδίο της επιχείρησης
Παρά την άμεση κινητοποίηση των εθελοντών διασωστών της Σ.Ο.Ε., εγγεγραμμένων στο Μητρώο της Πολιτικής Προστασίας, κατά τη διάρκεια της επιχείρησης διαπιστώθηκαν τα εξής:
1. Δυσλειτουργία επικοινωνίας: Οι αρχικές πληροφορίες που μεταφέρθηκαν σχετικά με την κατάσταση του τραυματία, υπήρξαν αντιφατικές και ελλιπείς, χωρίς επαρκή επιβεβαίωση και ιατρική εκτίμηση. Δεν αντιμετωπίστηκε εξ αρχής ως πολυτραυματίας, με αποτέλεσμα την ακατάλληλη περαιτέρω αντιμετώπιση του περιστατικού.
2. Απουσία ιατρικής υποστήριξης: Ο κρατικός μηχανισμός δεν διέθετε εξειδικευμένο ιατρικό ή παραϊατρικό (paramedic) προσωπικό για την άμεση εκτίμηση της κατάστασης του τραυματία, οδηγώντας σε υποεκτίμηση της σοβαρότητάς της.
3. Ακατάλληλη διαχείριση του τραυματία: Το αρχικά χρησιμοποιηθέν φορείο δεν διέθετε βασικό εξοπλισμό ακινητοποίησης (spine board), παραβιάζοντας τα θεμελιώδη πρωτόκολλα της διαχείρισης ενός πολυτραυματία.
4. Καθυστερήσεις και έλλειψη εναλλακτικού σχεδιασμού: Η εμμονή στην αεροδιακομιδή ως μοναδική λύση επί 10 και πλέον ώρες, χωρίς εναλλακτικό σχέδιο επίγειας μεταφοράς, αποδείχθηκε μοιραία. Το εναλλακτικό πλάνο ενεργοποιήθηκε μόνο μετά από επίμονες παροτρύνσεις των εθελοντών διασωστών της Σ.Ο.Ε και λοιπών ομάδων.
5. Ακαταλληλότητα πτητικών μέσων: Τα διαθέσιμα ελικόπτερα (Στρατού/Λιμενικού) δεν ήταν εξειδικευμένα για ορεινή διάσωση (HEMS), με αποτέλεσμα την αδυναμία προσέγγισης επί ώρες.
6. Ελλείμματα τεχνογνωσίας και εξοπλισμού: Παρατηρήθηκε έλλειψη γνώσεων σε τεχνικές κάθετης διάσωσης και οριζόντιας μεταφοράς φορείου σε δύσβατο πεδίο από μέλη του κρατικού μηχανισμού, καθώς και ανεπάρκεια στοιχειώδους εξοπλισμού προστασίας των ίδιων των διασωστών από τις αντίξοες καιρικές συνθήκες.
Τα αιτήματά μας
Με βάση τα παραπάνω και σε συνέχεια των σχετικών καταγγελιών της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ορειβασίας – Αναρρίχησης (Ε.Ο.Ο.Α.), η Σπηλαιολογική Ομοσπονδία Ελλάδος αιτείται:
● Άμεση διερεύνηση: Εξέταση των αιτιών καθυστέρησης και των διαπιστωμένων ελλειμμάτων στην επιχειρησιακή ανταπόκριση των εμπλεκόμενων υπηρεσιών.
● Ενεργοποίηση ΕΜΕΔΑ: Άμεση εφαρμογή του Εθνικού Μηχανισμού Εναέριας Διάσωσης και Αεροδιακομιδών «Θεοφάνης Ερμής Θεοχαρόπουλος» (ν. 4989/2022 & 5075/2023), ο οποίος παραμένει ανενεργός παρά τη νομοθέτησή του.
● Εκσυγχρονισμό πρωτοκόλλων: Υιοθέτηση διεθνών προτύπων HEMS για την άμεση ιατρική παρέμβαση και τη χρήση εξειδικευμένου εξοπλισμού.
● Θεσμική Συνεργασία: Καθορισμό σαφούς πρωτοκόλλου συνεργασίας μεταξύ κρατικών φορέων και πιστοποιημένων εθελοντικών οργανώσεων.
Η διάσωση σε δυσπρόσιτες περιοχές δεν αφορά μόνο τους ορειβάτες· αποτελεί δημόσιο αγαθό που το κράτος οφείλει να παρέχει σε κάθε πολίτη ή επισκέπτη. Η θωράκιση του μηχανισμού διάσωσης με εξειδικευμένη γνώση, σύγχρονα μέσα και αλληλοσεβασμό μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων είναι ζήτημα ζωής και θανάτου.
Συμπληρωματικό υλικό
Για λόγους πληρότητας και διαφάνειας, η Σ.Ο.Ε. δημοσιοποιεί το αναλυτικό χρονικό της επιχείρησης διάσωσης, όπως αυτό καταγράφηκε από τα εμπλεκόμενα μέλη της Ομάδας Διάσωσής της. Μπορείτε να το διαβάσετε πατώντας εδώ.
