Τα πρώτα συμπεράσματα της έρευνας για το ατύχημα της περασμένης άνοιξης στην Κάλυμνο δημοσίευσε η Διεθνής Ομοσπονδία Αναρρίχησης και Ορειβασίας (UIAA). Σύμφωνα με αυτή, οι ασφάλειες που αστόχησαν δεν ήταν ελαττωματικές. Υπέκυψαν σε μια μορφή διάβρωσης που απειλεί πολλά παραθαλάσσια αναρριχητικά πεδία.
Στις 27 Μαρτίου 2026 ο 60χρονος Τσέχος αναρριχητής Petr «Brumla» Hruban στη διαδρομή St. Savvas, όταν μετά από πτώση, τρεις ασφάλειες έσπασαν η μια μετά την άλλη. Η διαδρομή είχε καρφωθεί το 2002 και έκτοτε δεν είχε ανανεωθεί.
Η έρευνα
Photo credit: UIAA/Rainer Eder
Τον Μάιο του 2026 η UIAA πραγματοποίησε στο νησί σεμινάριο rebolting, το οποίο είχε προγραμματίσει έναν χρόνο πριν από το ατύχημα. Ειδικοί, εκπαιδευτές, οδηγοί βουνού και μεταλλουργοί αφαίρεσαν με καροτιέρα δείγματα ασφαλειών από το St. Savvas και από άλλα σημεία. Οι ίδιες οι ασφάλειες που έσπασαν είχαν ήδη σταλεί σε τρίτο φορέα, οπότε η UIAA εξέτασε γειτονικές, που θεωρείται ότι ανήκουν στην ίδια παρτίδα.
Τρία βασικά ευρήματα
Πρώτον, οι τέσσερις ασφάλειες πληρούσαν τις προδιαγραφές του ανοξείδωτου AISI-316L. Ήταν μάλιστα πιο ανθεκτικές στη διάβρωση από πολλές που κυκλοφορούν σήμερα στην αγορά. Δεύτερον, ο μηχανισμός αστοχίας ήταν η ρηγμάτωση από διάβρωση υπό τάση (Stress Corrosion Cracking, SCC), κάτι στο οποίο συμφωνούν όλοι οι ερευνητικοί φορείς. Ο ακριβής τύπος της δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί. Τρίτον, η μέθοδος κατασκευής ήταν η συνηθισμένη, και τίποτα δεν δείχνει ότι η παρτίδα ήταν χαμηλότερης ποιότητας από αντίστοιχα προϊόντα.
Με άλλα λόγια, το πρόβλημα δεν αφορά μια «κακή» παρτίδα. Αφορά τη συμπεριφορά του ανοξείδωτου χάλυβα σε τόσο επιθετικό περιβάλλον.
Τι πρέπει να προσέχουν οι αναρριχητές
Η UIAA συνιστά να ενημερώνεστε ποιες διαδρομές έχουν ανανεωθεί με ασφάλειες κατηγορίας UIAA-SCC. Κόκκινη, καφέ ή μαύρη διάβρωση σε ασφάλειες, παξιμάδια και πλακέτες αποτελεί σημάδι κινδύνου. Το ανοξείδωτο 304/A2 έχει συχνά πολύ μεγαλύτερο ρίσκο από το 316L/A4, και σε περίπτωση αμφιβολίας η ασφάλεια πρέπει να δοκιμάζεται ή να ενισχύεται με εναλλακτική.
Ο μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου είναι η γειτνίαση με τη θάλασσα. Τον κίνδυνο επιβαρύνουν ο ασβεστόλιθος, οι υψηλές θερμοκρασίες, οι διαδρομές που προστατεύονται από βροχή και κύματα, και οι έντονες εναλλαγές ξηρής και υγρής περιόδου. Η UIAA σημειώνει ότι παρόμοια προβλήματα έχουν παρατηρηθεί σε πολλές παράκτιες περιοχές του κόσμου και συστήνει στους αναρριχητές να ενημερώνονται για τις τοπικές συνθήκες και τα προγράμματα ανανέωσης πριν από κάθε ταξίδι.
Η ελληνική συμμετοχή
Το σεμινάριο του Μαΐου διοργανώθηκε σε συνεργασία με την Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας και Αναρρίχησης (ΕΟΟΑ), μέλος της UIAA. Στην έκθεσή της, η Επιτροπή Ασφαλείας της UIAA ευχαριστεί από ελληνικής πλευράς τον Δήμο Καλύμνου, τον Χρήστο Μπελογιάννη, τον Λουκά Ντουρντουρέκα, καθώς και τον Άρη Θεοδωρόπουλο και την πρωτοβουλία Rebolt Kalymnos, για τη στήριξη στη διοργάνωση του σεμιναρίου, στην αυτοψία και στις δοκιμές που ακολούθησαν. Η αξιολόγηση των ασφαλειών συνεχίζεται σε συνεργασία με τον Δήμο Καλύμνου και τους άλλους εμπλεκόμενους φορείς.
Επόμενα βήματα
Η έρευνα συνεχίζεται με ηλεκτρονική μικροσκοπία σάρωσης και με συγκρίσεις με νέες ασφάλειες διαφόρων κατασκευαστών. Τα αποτελέσματα θα αξιοποιηθούν στο πρότυπο UIAA 123, ενώ η πλήρης έκθεση αναμένεται το πρώτο τρίμηνο του 2027. Στο μεταξύ, η μη κερδοσκοπική πρωτοβουλία Rebolt Kalymnos έχει ήδη ανανεώσει σχεδόν 400 διαδρομές με ασφάλειες τιτανίου και εποξική ρητίνη.
