
Τα Βαρδούσια είναι ένας πεζοπορικός παράδεισος που κρατά την αυθεντικότητα του.
Τα Βαρδούσια δεν διαθέτουν ένα οργανωμένο, σηματοδοτημένο δίκτυο μονοπατιών όπως άλλα δημοφιλή βουνά της χώρας. Δεν θα βρείτε πινακίδες κατεύθυνσης σε κάθε διασταύρωση, ούτε πολυπατημένες πλαγιές γεμάτες πεζοπόρους. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το βουνό είναι δύσβατο· αντίθετα, οι παλιές στάνες και τα κοπάδια που ακόμα βόσκουν στις πλαγιές του διατηρούν αρκετά μονοπάτια σε πολύ καλή κατάσταση. Το βουνό είναι επίσης γενναιόδωρο σε νερό, με πολλές πηγές και ρέματα σε όλη του την έκταση, κάτι που διευκολύνει σημαντικά τον πεζοπόρο.
Οι τρεις κύριες αφετηρίες για μια πεζοπορική εξερεύνηση είναι η Μουσουνίτσα (Αθανάσιος Διάκος) στα ανατολικά, η Αρτοτίνα στα δυτικά, και ο Κονιάκος για όσους στοχεύουν τη νότια κορυφογραμμή.
Από τη Μουσουνίτσα (ανατολική πλευρά)
Η Μουσουνίτσα είναι η πιο δημοφιλής αφετηρία για τα ανατολικά Βαρδούσια και την περιοχή του Κόρακα. Είναι η αφετηρία (ή ο τερματισμός) των μεγάλων διασχίσεων του Βουνού. Υπάρχουν αρκετές επιλογές διαδρομών:

Μουσουνίτσα (Αθ. Διάκος) – Κάτω Μουσουνίτσα – η σύντομη σύνδεση ανάμεσα στους δύο οικισμούς. Μια πολύ εύκολη και ευχάριστη πεζοπορία.
Κάτω Μουσουνίτσα – Συκιά — μέρος του Pindus Trail, από τα πιο περπατημένα κομμάτια της περιοχής. Περνά από εντυπωσιακό δάσος μακίας παράλληλα με το Μόρνο. Προσοχή τις βροχερές εποχές όπου το πέρασμα του Μόρνου είναι δύσκολο έως επικίνδυνο.
Ασανσέρ — μια από τις πιο γνωστές διαδρομές ανάβασης στον Κόρακα. Υπέροχη ανάβαση σε αλπικό τοπίο
Μονοπάτι Κοπρισιών – επίσης μια ανάβαση από εντυπωσιακό αλπικό τοπίο που οδηγεί στον Κόρακα.
Από την Αρτοτίνα (δυτική πλευρά)

Η δυτική πλευρά των Βαρδουσίων έχει τις πιο άγριες και δυσπρόσιτες κορυφές του συγκροτήματος. Με αφετηρία την Αρτοτίνα μπορούμε να κάνουμε εντυπωσιακές διαδρομές:
Γύρος Δυτικών Βαρδουσίων — κυκλική διάσχιση της δυτικής ζώνης που χρησιμοποιεί το Pindus Trail για να ανέβει και το E4 για να επιστρέψει.
Αρτοτινά Λιβάδια – Δ. Σούφλα — περνά από τα χαρακτηριστικά ορεινά λιβάδια της περιοχής.
Βουνό Κωστάριτσας – μια εύκολη σχετικά ανάβαση σε μια τελίως επίπεδη κορφή, αλλά με εκπληκτική θέα.
Αρτοτινά λιβάδια – Ψηλά – η ανάβαση στο Κάτω Ψηλό είναι απαιτητική, η ανάβαση στο Πάνω Ψηλό εύκολη. Και στις δυο η θέα είναι εξαιρετική.
Από τον Κονιάκο

Η νότια πλευρά είναι ουσιαστικά μια άγρια κορυφογραμμή με άξονα βορρά–νότου, και ψηλότερο σημείο την κορυφή Κόρακας (2.495μ.). Η αφετηρία εδώ είναι ο Κονιάκος:
Νότια κορυφογραμμή — απαιτητική διάσχιση, κατάλληλη για έμπειρους πεζοπόρους.
Από τα καταφύγια
Από τα καταφύγια μπορείτε να κάνετε πολύ ενδιαφέρουσες αναβάσει στις γύρω κορφές. Και κάποιες από αυτές είναι απαιτητικές:
Καταφύγια – Κόρακας – η κλασική ανάβαση από τις Πόρτες.
Καταφύγια – Σκούφια – Σούφλες – όμορφη ανάβαση στις εντυπωσικές Σούφλες.
Καταφύγια – Αλογόραχη – εύκολη ανάβαση στην πιο ομαλή κορυφή του Δυτικού συγκροτήματος.
Άλλες διαδρομές στο βουνό
Πέρα από τις τρεις βασικές ζώνες, υπάρχουν και μεμονωμένες διαδρομές σε λιγότερο γνωστά σημεία του ορεινού όγκου:
Χωμήριανη (Δάφνη) – βουνό Χωμήριανης – μια εξαιρετική πορεία. Δεν έχει καθόλου σήμανση.
Ομαλό – σύντομη αλλά αρκετά ανηφορική ανάβαση στο Ομαλό, που είναι ουσιαστικά η έξαρση μιας ράχης.
Γύρος Κασούμη – μια ξεκομμένη κορφή στα βόρεια του κυρίως όγκου του βουνού. Ιδανική για όλο το χρόνο και όλη την οικογένεια.
Μεγάλες διαδρομές: Ε4 και Pindus Trail
Από τα Βαρδούσια διέρχεται τμήμα του ευρωπαϊκού μονοπατιού μεγάλων αποστάσεων Ε4, στη διαδρομή Μόρνος (από Στρώμη) – Αθανάσιος Διάκος – Αρτοτίνα για να φύγει κατόπιν προς Οξιά. Το κομμάτι μετά τη Σκασμένη Στρούγκα, ένα από τα πιο εντυπωσιακά ορεινά τοπία της Ρούμελης, παρουσιάζει κάποια δύσκολα σημεία και η σήμανση χρειάζεται ανανέωση, οπότε συνιστάται σχετική εμπειρία για τη διάσχισή του.

Από την ίδια περιοχή περνά και το Pindus Trail, το οποίο ερχόμενο από τη Γκιώνα ακολουθεί τη διαδρομή Μόρνος (Συκιά) – Μουσουνίτσα – Μετερίζια – διάσελο Σούφλας – Αρτοτινά λιβάδια – Αρτοτίνα πριν φύγει κι αυτό προς την Οξιά ακολουθώντας λίγο πολύ την πορεία του Ε4. Ένα από τα πιο δημοφιλή κομμάτια του είναι το τμήμα Συκιά – Κάτω Μουσουνίτσα. Επίσης το Pindus Trail έχει μια διακλάδωση που περνά από τη δημοφιλή κορυφογραμμή της Μηλιάς, το Τμήμα Σταυρός, Μηλιά – καταφύγιο Οξιάς. Αν και προς το παρόν είναι πρόχειρα σημασμένη μπορείτε να την ακολουθήσετε με σχετική ασφάλεια.
Χειμερινές συνθήκες

Τα Βαρδούσια είναι πρωτίστως γνωστά στους ορειβάτες για τη χειμερινή τους αναρρίχηση, αλλά και για διαδρομές που απαιτούν διαφορετικό εξοπλισμό όταν το χιόνι σκεπάζει τις πλαγιές — και τότε οι διαδρομές ανήκουν στην κατηγορία χειμερινού βουνού και όχι στην απλή πεζοπορία. Αν σχεδιάζετε ανάβαση τους χειμερινούς μήνες, λάβετε σοβαρά υπόψη τις συνθήκες χιονιού και τον απαιτούμενο εξοπλισμό.
Πρακτικές πληροφορίες
Σήμανση: περιορισμένη έως ανύπαρκτη σε πολλά σημεία — απαιτείται εμπειρία στην ανάγνωση τοπίου ή χρήση GPX αρχείου.
Νερό: άφθονο, χάρη στις πολλές πηγές και τα ρέματα του βουνού.
Πλήρη περιγραφή των διαδρομών αυτών, αλλά και περισσότερες διαδρομές, διαγράμματα και χάρτες, μπορείτε να βρείτε στον οδηγό: Βαρδούσια – Μονοπάτια και Αναβάσεις.
Για τα καταφύγια των Βαρδουσίων, πατήστε εδώ.
Για μονοπάτια και διαδρομές σα Βαρδούσια, καταγεγραμμένες με GPS (ελεύθερο κατέβασμα), πατήστε εδώ.
Χάρτης για τα Βαρδούσια: συνιστάται ο χάρτης Γκιώνα – Βαρδούσια 1:25.000.

















