Ο κορμός της ηπειρωτικής Ελλάδας, είναι μια αγριεμένη θάλασσα από βουνά. Άλλα γυμνά, γεμάτα βράχια, άλλα δασωμένα, ομαλά, γνωστά και άγνωστα, έρημα ή πολυπατημένα. Ρυάκια, ρεματιές, δάση και ξέφωτα, μονοπάτια που χάνονται στο δάσος και κορυφές που σε προκαλούν να τις ανέβεις. Μέσα απ’ αυτή την ατέλειωτη ποικιλία, διαλέξαμε τέσσερις διαδρομές: από το πολύ γνωστό Μαίναλο στην ήσυχη Καλιακούδα κι από το μακρινό Χατζή, στη Βάλια Κάλντα σε μια άγνωστη πτυχή του Εθνικού Δρυμού Βόρειας Πίνδου.
Καλιακούδα, στο κέντρο των βουνών…
Στο κέντρο της ορεινής Ελλάδας, είναι η Ευρυτανία και στο κέντρο της ένα κώνος με 2101μ. υψόμετρο: η Καλιακούδα. Ένα απλό μονοκόρυφο βουνό, ξεκομμένο από την υπόλοιπη θάλασσα βουνών της Ευρυτανίας, που προσφέρει όμως μερικές από τις καλύτερες και πιο ενδιαφέρουσες πορείες της Ρούμελης. Διαλέγουμε τη πιο εύκολη και κατά τη γνώμη μας ομορφότερη. Αυτή που ξεκινά από την Ανιάδα, ένα μικρό, ήσυχο χωριό μακριά από την τουριστικοποιημένη Ποταμιά και που προσφέρει μια πολύ όμορφη πορεία με πολλές εναλλαγές.

Ξεκινάμε από τη πλατεία του χωριού και κατηφορίζουμε προς τα κάτω, πιάνοντας το μονοπάτι που πολύ γρήγορα μας βγάζει σε ρέμα και αμέσως μετά χώνεται σε ελατόδασος. Ανηφορίζουμε ελαφρά σε παλιό καλό μουλαρόδρομο που οδηγούσε στα παλιά χωράφια έξω από το χωριό και φτάνοντας σε ξέφωτο έχουμε όμορφη θέα του κώνου της κορφής. Πάντα μέσα σε ελατόδασος και ακολουθώντας τα πυκνά κόκκινα σημάδια θα ξαναπέσουμε σε ρέμα και θα αρχίσουμε μια έντονη ανηφόρα δίπλα σε παλιά χωράφια που ξαναδασώνουν, μέχρι να βγούμε σε βρύση και καλοκαιρινό αγροτόσπιτο, με πολύ καλή θέα προς τα βόρεια και το Βελούχι.
Ανηφορίζουμε λίγο σε χωματόδρομο, φτάνουμε σε διασταύρωση και περνάμε σχεδόν αμέσως απέναντι και ανηφορίζουμε χωρίς ουσιαστικά μονοπάτι σε απότομη πλαγιά ανάμεσα στα μεγάλα έλατα. Σε 10’ θα βγούμε σε άλλο χωματόδρομο, δίπλα στη περίφραξη του καταφυγίου της Καλιακούδας. Ανηφορίζουμε δίπλα στη μάντρα και φτάνουμε στο συνήθως κλειστό καταφύγιο, όπου υπάρχει βρύση (1400μ.). Λίγη ξεκούραση και φεύγοντας πίσω από το κτίριο, πιάνουμε το μονοπάτι που βγαίνει πλέον από το δάσος και ανηφορίζει τις γυμνές πλαγιές παράλληλα με ρέμα. Περνάμε δίπλα από δεξαμενή και -πάντα σε γυμνά- ανηφορίζουμε τις γυμνές ανοιχτές πλαγιές που οδηγούν στο διάσελο της Καλιακούδας, αλλά που έχουν ασχημήνει από το χωματόδρόμο που έχει την ίδια κατεύθυνση.
Σύντομα, κόβοντας κάθε τόσο τις κορδέλες του δρόμου φτάνουμε στο διάσελο στα 1740μ. και μπροστά μας ανοίγεται η κοιλάδα του Κρικελοπόταμου και ο ανατολικός βραχίονας του Παναιτωλικού με τη ψηλότερη κορφή του, το Πλατανάκι. Δεξιά μας, έχουμε μια απότομη πλαγιά που οδηγεί κατευθείαν επάνω στη Καλιακούδα. Θα ανηφορίσουμε ευθεία επάνω και κάπως αριστερά και κατόπιν ψηλότερο το χάρχαλο μονοπάτι (που όμως έχει σήμανση), θα φύγει δεξιότερα, περνώντας το πιο απότομο σημείο, για να μας βγάλει τελικά στη κορυφή, που ανακαλύπτουμε ότι είναι πραγματικά στο κέντρο της Ρούμελης. Τα επιβλητικά Βαρδούσια στα νότια, η Χελιδόνα δίπλα, και τα Άγραφα στα βόρεια. Πραγματικά στο κέντρο των βουνών.
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ
- Χάρτης: ΟΡΕΙΝΗ ΝΑΥΠΑΚΤΙΑ – ΠΑΝΑΙΤΩΛΙΚΟ – ΒΕΛΟΥΧΙ – ΚΑΛΙΑΚΟΥΔΑ – 1:50.000
- Γενική Δυσκολία: L4 – Πολύ Δύσκολη (πως βαθμολογούμε;)
- Χρόνος: 3ώρες 45′ (πως υπολογίζουμε το χρόνο;)
- Σήμανση: Ναι
- Σημείο εκκίνησης: Ανιάδα.
Χατζή, ένα αγνοημένο βουνό
Για χρόνια το Χατζή, ένα βουνό με 2068μ. παρέμενε άγνωστο στους ορειβάτες. Απέναντι από τα Τζουμέρκα, σε μια στροφή του Αχελώου, αποκομμένο από τα γύρω βουνά με βαθιές χαράδρες, μακριά από τους κεντρικούς δρόμους και τα αστικά κέντρα, σπάνια δεχόταν επισκέπτες. Τα τελευταία χρόνια και με τη σήμανση που έγινε για τη κορφή από τους ορειβάτες των Τρικάλων, ο ορειβατικός κόσμος «ανακάλυψε», το Χατζή. Η κλασική ανάβαση ξεκινά από τη Μεσοχώρα, αλλά εμείς θα κάνουμε μια παραλλαγή της, που περνά από το διάσελο Χατζή – Κάστρο και είναι πιστεύουμε πιο ενδιαφέρουσα.

Ξεκινάμε από τη Μεσοχώρα και ανεβαίνουμε από την εκκλησία ευθεία επάνω μέσα από το χωριό μέχρι τα τελευταία σπίτια, μέχρι που συναντάμε το χωματόδρομο που περνά πάνω από το χωριό. Από εκεί θα βρούμε καλοπατημένο μονοπάτι που ανηφορίζει στη ράχη αριστερά μας και μπαίνει σε όμορφο δάσος. Θα περάσουμε πηγή και εικονοστάσι και θα βγούμε σε δρόμο που σύντομα θα μας βγάλει στο οικισμό Σπίτια, στα 1150μ. υψόμετρο.
Θα ανέβουμε δεξιά στο ύψωμα του Πρφ. Ηλία και θα ακολουθήσουμε χωματόδρομο, που σύντομα θα τον αφήσουμε για να ανηφορίσουμε σε μια γυμνή και ομαλή ράχη. Θα συναντήσουμε πινακίδες του ορειβατικού και μεγάλο κούκο και θα ξαναβγούμε σε χωματόδρομο. Δεξιά μας έχουμε την κοιλάδα του Αχελώου και το πανόραμα των Τζουμέρκων και μπροστά μας τον όγκο της κορφής. Εμείς δε θα συνεχίσουμε τη κλασική ανάβαση που πάει από δεξιά της, αλλά αφήνοντας τη σήμανση, θα πέσουμε αριστερά και περνώντας ρέμα θα βγούμε και πάλι σε χωματόδρομο και στάνη. Θα συνεχίσουμε τη τραβέρσα προς τ’ αριστερά και περνώντας κάτω από τον όγκο της κορφής, παλιές στάνες και χαρακτηριστική ράχη θα φτάσουμε στο πάτο μια μεγάλης κοιλάδας-πλαγιάς, ανάμεσα στη βόρεια κορυφογραμμή του Χατζή και το Κάστρο και θα περάσουμε απέναντι το ρέμα. Λιβάδια και νερά θα μας συντροφεύουν σε αυτή την ανάβαση που θα τελειώσει στο διάσελο μεταξύ των δυο κορφών στα 1800μ.
Από εδώ, κατηφορίζουμε το σαφές μονοπάτι που φεύγει προς τα δεξιά και περνώντας από δυο πηγές, θα φτάσουμε σύντομα σε όμορφα πλάτωμα, με παλιές αλλά ερειπωμένες στάνες, τα Καλύβια Χατζή στα 1700μ.

Ο όγκος του Χατζή, είναι ακριβώς από πάνω μας, αλλά αντί να ανεβούμε ευθεία επάνω από τη κακοτράχαλη πλαγιά, θα συνεχίσουμε τη τραβέρσα κυκλώνοντας τη κορφή από τα δυτικά και θα ανηφορίσουμε από λιβάδια μέχρι το διάσελο της με τη κορφή Βρωμερή. Από εδώ πλέον, πολύ εύκολα θα ακολουθήσουμε τη βραχώδη στενή ράχη, θα περάσουμε από διασελάκι όπου φτάνει η κλασική ανάβαση και γρήγορα θα πατήσουμε στη κορφή, με την εξαιρετική θέα.
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ
- Χάρτης: ΝΟΤΙΑ ΠΙΝΔΟΣ – Τζουμέρκα – Περιστέρι – Κόζιακας – Αυγό 1:50000
- Γενική Δυσκολία: L4 – Πολύ Δύσκολη (πως βαθμολογούμε;)
- Χρόνος: 5ώρες 15′ (πως υπολογίζουμε το χρόνο;)
- Σήμανση: Όχι
- Σημείο εκκίνησης: Μεσοχώρα.
Γουκομίσιος, μια άγνωστη κορυφή της Βάλια Κάλντα
Τέσσερα, είναι τα βουνά που περιβάλλουν τη περίφημη Βάλλια Κάλντα. Η Φλέγγα (2167μ.), το Αυγό (2177μ.), η Μηλιά (2169μ.) και η Πυροστιά (1977μ.). Τα δυο πρώτα είναι πολύ γνωστά, το τρίτο γνωρίζει μερικούς επισκέπτες το χρόνο, αλλά το τέταρτο είναι τελείως άγνωστο. Εμείς το ψάξαμε λίγο και κάναμε μια ωραία ανάβαση από το Μικρολίβαδο, ένα μικρό χωριό στα ανατολικά του βουνού. Η διαδρομή δεν έχει καμιά σήμανση και η περιοχή διασχίζεται από ένα δαίδαλο δασικών δρόμων. Παρ’ όλα αυτά και με βάση το στρατιωτικό χάρτη και την εμπειρία, η πορεία είναι προφανής και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Μπορείτε όμως (ίσως είναι και απαραίτητο), να ανατρέξετε στο αρχείο GPS που έχουμε καταγράψει από το Μικρολίβαδο μέχρι το Γκουκομίσιο.

Θα ξεκινήσουμε λοιπόν από το Μικρολίβαδο και θα ακολουθήσουμε ένα χωματόδρομο που χώνεται στο δάσος, πάνω και δυτικά από το χωριό. Πιο ψηλά σε χαρακτηριστική φουρκέτα θα αφήσουμε το δρόμο θα συνεχίσουμε αριστερά του ρέματος και πιο ψηλά θα ξαναβγούμε (στον ίδιο) δρόμο. Θα συνεχίσουμε προς τα πάνω βρίσκοντας κάθε τόσο μονοπάτι που κόβει δρόμο και θα φτάσουμε πάνω από βρύση δεξιά της πορείας μας (το μόνο νερό που θα συναντήσουμε) στα 1100μ. Μετά τη βρύση θα φύγουμε προς τα δεξιά (βόρεια) και εν συνεχεία θα στρίψουμε πάλι αριστερά (δυτικά) μπαίνοντας σε ρεματιά που τελικά θα μας βγάλει σε διασελάκι, με μαυρόπευκα σε υψόμετρο 1220μ.
Από εκεί ακολουθώντας, ασαφές μονοπάτι θα φύγουμε δεξιά σε ανοιχτή πλαγιά με χαμηλή βλάστηση και λίγο πιο πάνω θα μπούμε σε αραιο δάσος πεύκων και θα ανηφορίσουμε τη πλαγιά και πάλι προς τα δυτικά. Θα διασταυρωθούμε με δρόμο και έχοντας πια Ν.Δ. πορεία θα συναντήσουμε άλλες μια φορά χωματόδρομο. Θα συνεχίσουμε όλο ανηφορικά μέσα σε ωραίο δάσος με αιωνόβια πεύκα και τελικά στο τέλος της ανηφορικής πλαγιάς θα συναντήσουμε και πάλι χωματόδρομο, που θα τον ακολουθήσουμε για λίγο για να βγούμε τελικά σε ένα μεγάλο λιβάδι στα 1550μ. Μπροστά μας έχουμε ένα πυκνοδασωμένο με οξιές όγκο και για να ανέβουμε πάνω του θα πιάσουμε τη πλαγιά από τα δεξιά. Θα βρούμε ένα καλό μονοπάτι μέσα στις οξιές και κερδίζοντας ύψος θα φτάσουμε δεξιά της ράχης του Γκουκομίσιου. Λίγο ακόμα και θα δούμε δεξιά μας το κολωνάκι της κορφής στα 1823μ. υψόμετρο. Γύρω το δάσος φτάνει μέχρι επάνω, αλλά αφήνει να δούμε στα Β.Δ. το Σμόλικα.
Από το Γκουκομίσιο, δεν υπάρχουν πολλές δυσκολίες. Αρκεί να ακολουθήσετε τη μακριά ράχη, που χωρίς ιδιαίτερα ανεβοκατεβάσματα και αποφεύγοντας τις εξάρσεις της θα σας οδηγήσει στη ράχη πάνω από τη Βάλια Κάλντα, λίγο δεξιότερα της Πυσοστιάς, στην οποία ανεβαίνετε πολύ εύκολα. Αν δε θέλετε να γυρίσετε από τα ίδια, μπορείτε να συνεχίσετε τη ράχη προς τα βόρεια και να βγείτε στο Σταυρό της Βάλια Κάλντα, δίπλα στο φυλάκιο της δασικής υπηρεσίας (προσοχή στα σκυλιά).
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ
- Χάρτης: ΖΑΓΟΡΙ – ΒΑΛΙΑ ΚΑΛΝΤΑ – ΜΕΤΣΟΒΟ 1:40000
- Γενική Δυσκολία: L4 – Πολύ Δύσκολη (πως βαθμολογούμε;)
- Χρόνος: 2ώρες 55′ (πως υπολογίζουμε το χρόνο;)
- Σήμανση: Όχι
- Σημείο εκκίνησης: Μικρολίβαδο Γρεβενών.
Μαίναλο, διασχίζοντας το βουνό του Πάνα
Στο κέντρο της Πελοπονήσσου το Μαίναλο, μπορεί να μη ξεπερνά τα 2000μ. αλλά τα ατελείωτα δάση του, οι λάκες του, η μικρή απόσταση από τα αστικά κέντρα και η πολύ καλή σήμανση του από τους ορειβάτες της Τρίπολης το κάνουν ιδανικό για μια εύκολη και απροβλημάτιστη διάσχιση. Η διαδρομή Βλαχέρνα – Βυτίνα είναι αυτή που θα ακολουθήσουμε. Κινείται συνέχεια μέσα σε δάσος και δε προσφέρει ιδιαίτερη θέα, αλλά από την άλλη είναι ιδανική για τις πιο θερμές εποχές.

Ξεκινάμε λοιπόν από τη Βλαχέρνα, και από περνώντας από τα πάνω σπίτια του χωριού, ανηφορίζουμε γερά για να μπούμε τελικά σε μονοπάτι, μέσα ρεματιά ελατοσκέπαστη. Ανηφορίζοντας συνέχεια θα καταλήξουμε σε ξέφωτο και δεξαμενή με βρύση στα 1180μ. ακολουθώντας τη πολύ καλή σήμανση θα συνεχίσουμε μέσα στο δάσος για να βγούμε σε χωματόδρομο και λάκα, όπου ανοίγεται αριστερά μας ο κάμπος του Ορχομενού και τα γυμνά βουνά Λύρκειο και Τραχύ. Οι πολλοί δασικοί δρόμοι μπερδεύουν τα πράγματα, αλλά αρκεί κάποιος να ακολουθήσεις τη πολύ καλή σήμανση και δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Συνεχίζουμε όλο προς τα νότια, ακολουθώντας χωματόδρομο πλέον και σε χαρακτηριστική διασταύρωση πάμε δεξιά. Ο δρόμος σβήνει σιγά – σιγά και γίνεται καλό μονοπάτι και μας βγάζει σε διάσελο που περνά χωματόδρομος στα 1440μ. μεταξύ των κορφών Γάβρος και Κρεβάτια. Σχεδόν αμέσως βρίσκουμε το μονοπάτι που φεύγει αριστερά και περνώντας από εντυπωσιακό βάραθρο Τρύπα, μας κατεβάζει σε μεγάλη λάκα – δολίνη. Ακολουθούμε πότε δρόμο, πότε μονοπάτι και τελικά ανεβαίνουμε στο κεντρικό ασφαλτόδρομο που διασχίζει το βουνό. Περνάμε απέναντι και ακολουθώντας πιστά τη σήμανση ανεβαίνουμε σε δασωμένη ράχη στα 1520μ. που συναντάμε και παλιά στάνη.
Το μονοπάτι, με γενικά δυτική κατεύθυνση κατηφορίζει σε άλλη μεγάλη λάκα με την ονομασία Ρούχη, ένα πολύ όμορφο σημείο της διαδρομής και τη διασχίζει από την αριστερή άκρη της, για να φύγουμε τελικά αριστερά σε μισοχαλασμένο χωματόδρομο που μας ανεβάζει σε διάσελο. Από εδώ και πέρα ακολουθούμε ένα πολύ καλό μονοπάτι που ακολουθεί τον άξονα της ρεματιάς της Αγίας Αικατερίνης και μας φτάνει εύκολα σε εκκλησάκι (Αγία Σωτήρα) και σπίτια στα 1054μ. και εν συνεχεία στην Ε.Ο. Τρίπλης – Βυτίνας – Πύργου. Περνάμε απέναντι και περπατώντας δίπλα στο πάρκο του χωριού φτάνουμε στη κεντρική πλατεία του.
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ
- Χάρτης: ΜΑΙΝΑΛΟ – ΑΡΤΕΜΙΣΙΟ 1:40000
- Γενική Δυσκολία: L3 – Δύσκολη (πως βαθμολογούμε;)
- Χρόνος: 4ώρες 50′ (πως υπολογίζουμε το χρόνο;)
- Σήμανση: Ναι
- Σημείο εκκίνησης: Βλαχέρνα Αρκαδίας.













