Σοβαρό ατύχημα σημειώθηκε χθες το μεσημέρι στο αναρριχητικό πεδίο Jurassic Park στην Κάλυμνο. Τσέχος αναρριχητής, 66 ετών, έπεσε από ύψος περίπου δέκα μέτρων κατά τη διαδικασία κατάβασης με ραπέλ. Σύμφωνα με μαρτυρίες αναρριχητών που βρίσκονταν στο ίδιο πεδίο, το ατύχημα οφείλεται σε αστοχία υλικού: έσπασαν και οι δύο ασφάλειες που συγκρατούσαν το ρελέ.
Ο τραυματίας δέχθηκε πρώτες βοήθειες από αναρριχητές που βρίσκονταν στο σημείο, ενώ άμεσα κλήθηκε η διάσωση μέσω του 112. Η αποστολή ελικοπτέρου δεν κρίθηκε αρχικά σκόπιμη. Τελικά χρειάστηκαν πάνω από πέντε ώρες για να μεταφερθεί ο τραυματίας στο σημείο όπου τον περίμενε ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ. Λίγο πριν φτάσει, άφησε την τελευταία του πνοή.
Δημοσιεύουμε μεταφρασμένη τη συγκλονιστική και λεπτομερή μαρτυρία αναρριχητή που σκαρφάλωνε δίπλα και συμμετείχε στη μεταφορά του άτυχου αναρριχητή. Πραγματικά δεν υπάρχουν λόγια.
Μια διάσωση που δεν έπρεπε να τελειώσει έτσι
Η Κάλυμνος είναι μια Μέκκα της αναρρίχησης στην Ευρώπη. Ηλιόλουστος καιρός, χωρίς υπερβολική ζέστη — η δεύτερη εβδομάδα που σκαρφαλώνουμε εδώ. Σκαρφαλώνουμε κοντά στο Olympic Wall, στον τομέα Jurassic Park. Διασκεδαστικές διαδρομές, συμπαγής βράχος — η πρόσβαση είναι αρκετή για να κρατά μακριά τα πλήθη.
Καθώς κατεβάζω το σχοινί από τη διαδρομή, βλέπω έναν Τσέχο αναρριχητή στη διπλανή γραμμή: σκαρφαλώνει δυνατά, κάνει μια μεγάλη πτώση και εξαφανίζεται πίσω από τον βράχο που χωρίζει τις διαδρομές μας. Φωνάζω από πάνω — καμία καθαρή απάντηση. Παίρνω το σακίδιο με το φαρμακείο και κατεβαίνω.
Οι φίλοι του τον έχουν ήδη κατεβάσει στο έδαφος. Ο άντρας έχει τις αισθήσεις του, γύρω στα 60, εμφανώς σε σοκ, με γδαρμένα και ματωμένα πόδια. Οπτικά: επιφανειακά τραύματα και διάστρεμμα στον αστράγαλο. Αλλά παραπονιέται για χτύπημα χαμηλά στην πλάτη και πόνο στη μέση. Αναπνέει κανονικά, αντιδρά, έχει ειρμό. Προσπαθώ να εκτιμήσω την κατάσταση και να βρω βοήθεια. Σήμα υπάρχει μόνο 20 μέτρα πιο πάνω στον βράχο. Οι Τσέχοι καλούν φίλους τους, αλλά επιμένω: πρέπει να καλέσουμε τη διάσωση.
Και εδώ αρχίζει το ελληνικό κομμάτι της επιχείρησης.
Οι χειριστές στον αριθμό έκτακτης ανάγκης δεν μιλούν αγγλικά. Κυριολεκτικά — δεν μιλούν. Μετά από μεταβίβαση σε τρίτο άτομο, προσπαθούν κάπως να επικοινωνήσουν και λένε ότι δεν μπορούν να εντοπίσουν τη θέση μας. Επαναλαμβάνουμε πολλές φορές ότι είμαστε στην Κάλυμνο, όχι στην Κω, προσδιορίζουμε τον τομέα, το σημείο πρόσβασης. Ακόμη και η υπαγόρευση συντεταγμένων αποδεικνύεται δύσκολη υπόθεση. Ακολουθούν αρκετές «επιστροφές κλήσης» για διευκρινίσεις — και μια ξεκάθαρη άρνηση να σταλεί ελικόπτερο, παρόλο που όλοι καταλαβαίνουν ότι η μεταφορά τραυματία σε τέτοιο έδαφος θα είναι εξαιρετικά δύσκολη.
«Οι διασώστες έχουν φύγει και θα φτάσουν σύντομα» — μου στέλνει μήνυμα η υπάλληλος της υπηρεσίας. Έχουμε ήδη περιμένει μια ώρα. Μετά από δύο ώρες, φτάνουν στον δρόμο κοντά στον τομέα μας. Λένε ότι χρειάζονται άλλη μια ώρα για να ανέβουν. Είναι ξεκάθαρο ότι έχουν χαθεί και δεν είναι εξοικειωμένοι με κακοτράχαλο έδαφος. Τσέχοι φίλοι που έτρεξαν από αλλού παρηγορούν τον τραυματία και δείχνουν στους διασώστες τον δρόμο. Δύο και μισή ώρα από την κλήση έκτακτης ανάγκης. Εμένα μου παίρνει περίπου μια ώρα να περπατήσω ως τις Μυρτιές, μαζεύοντας τον εξοπλισμό μου, χωρίς βιασύνη.
Δεν θα σχολιάσω τη φυσική κατάσταση των «διασωστών». Η τετραμελής ομάδα που φτάνει πρώτη μοιάζει με εργάτες που μόλις κατέβηκαν από σκαλωσιά, κρατώντας ένα φαρμακείο από το αυτοκίνητό τους. Χωρίς νάρθηκες, χωρίς φορείο, χωρίς τίποτα.
Προσπαθούμε να εξηγήσουμε ότι ο χρόνος τελειώνει και χρειαζόμαστε ελικόπτερο — όχι φορείο και άλλες δύο ώρες κατάβασης σε γιδόστρατες. Μιλούν μόνο ελληνικά, φυσικά. Ευτυχώς, ένας τοπικός διασώστης ξέρει λίγα αγγλικά και φαίνεται να γνωρίζει την τσέχικη ομάδα από πριν. Με νοήματα καταφέρνουμε να τους πείσουμε.
Περνάει άλλη μια ώρα. Φτάνει δεύτερη ομάδα με φορείο και πιο σοβαρό εξοπλισμό — αλλά χωρίς γιατρό. Τουλάχιστον έχουν πιεσόμετρο.
Και εδώ εμφανίζονται τα πρώτα σημάδια που με ανησυχούν. Η συστολική πίεση πέφτει. Δεν είμαι γιατρός, αλλά προσπαθώ να πω στην ομάδα ότι υποψιάζομαι εσωτερική αιμορραγία — η κατάσταση είναι σοβαρή και πρέπει να βιαστούμε. Οι διασώστες ξαναδένουν τον επίδεσμο στα γδαρσίματα και συζητούν μεταξύ τους στα ελληνικά.
Μισή ώρα αργότερα, το ελικόπτερο είναι καθ’ οδόν. Δεν υπάρχει όμως σαφής ηγεσία στην ομάδα — χειρότερα, ο καθένας προσπαθεί να πάρει πρωτοβουλία. Το ελικόπτερο που φτάνει δεν μπορεί να πάρει τον τραυματία γιατί είμαστε πολύ κοντά στον γκρεμό. Δεν μπορώ να κρίνω τους πιλότους, αλλά στις Τάτρα ή στις Άλπεις αυτό δεν θα ήταν πρόβλημα. Έτσι είναι εδώ.
Τοποθετούμε τον τραυματία στο φορείο και τον μεταφέρουμε σε ασφαλέστερο σημείο. Το ελικόπτερο δεν επιχειρεί προσέγγιση ούτε εκεί. Ο χρόνος κυλά και η κατάσταση του άντρα χειροτερεύει εμφανώς. Αποφασίζεται να ανεβάσουμε τον τραυματία στην κορυφή του βράχου, σε μια ανοιχτή, επίπεδη πλαγιά. Ομάδα έξι-επτά ατόμων, με σχοινιά και ό,τι βρεθεί, τον μεταφέρει πάνω από διαδρομή που κανονικά αναρριχόμαστε. Η περιοχή είναι ανοιχτή, ο κοντινότερος γκρεμός πάνω από 100 μέτρα μακριά. Ο άνεμος δυναμώνει. Το ελικόπτερο κάνει κύκλους από απόσταση και δεν επιχειρεί καν προσέγγιση — πολύς άνεμος, αναφέρουν οι διασώστες.
Σουρουπώνει. Αρχίζει βροχή.
Φτάνει ο πρώτος γιατρός. Η πίεση συνεχίζει να πέφτει. Η κατάσταση γίνεται κρίσιμη. Οι διασώστες αποφασίζουν να κατεβούν προς τον δρόμο — στο σκοτάδι, με βροχή, πάνω σε γλιστερούς βράχους. Μοιάζει με τρέλα. Προσπαθώ να αντιδράσω, κανείς δεν ακούει. Ομάδα οκτώ-δέκα ατόμων κατεβάζει τον άντρα στο φορείο. Ένας διασώστης πέφτει από βράχο δύο-τριών μέτρων, στραμπουλά τον αστράγαλό του και συνεχίζει κουτσαίνοντας.
Σκοτάδι. Γλιστερά. Απίστευτα επικίνδυνα. Κάποιες στιγμές δεν ξέρεις αν κρατάς το φορείο ή αν κρατιέσαι από αυτό για να μην πέσεις. Σταματάμε κάθε δέκα-δώδεκα λεπτά για ανάπαυση. Δύο άτομα καθαρίζουν και φωτίζουν το μονοπάτι, οι υπόλοιποι σπρώχνουν το φορείο βήμα-βήμα. Όλα είναι στο χείλος μιας νέας καταστροφής.
Κάπως φτάνουμε στη μέση της διαδρομής. Ο τραυματίας χάνει τις αισθήσεις του. Ο γιατρός τον επαναφέρει, βάζει καθετήρα στην τρίτη ή τέταρτη προσπάθεια. Χρειαζόμαστε φάρμακα — είναι στο αυτοκίνητο. Απόλυτο χάος. Χάπια και σύριγγες χύνονται από την τσάντα του γιατρού. Όταν ο τραυματίας αρχίζει να κάνει εμετό, του δίνουν σακούλα γεμάτη ανοιχτές σύριγγες αντί για μαξιλάρι. Ένας διασώστης κόβει τα χέρια του και αιμορραγεί. Συνεχίζουμε. Ένα βήμα ακόμη, μια στάση ακόμη. Ο τραυματίας χάνει ξανά τις αισθήσεις του. Ο γιατρός ψάχνει αδρεναλίνη — δεν τη βρίσκει. Καταλαβαίνω τι χρειάζεται και του δίνω το δικό μου φαρμακείο, του δίνω την αμπούλα.
Λίγα λεπτά ακόμη. Και μετά τελείωσε.
Ο γιατρός ανακοινώνει τον θάνατό του. Κάποιος προσπαθεί ακόμη να κάνει ΚΑΡΠΑ, ο γιατρός σταματά τη διαδικασία. Το μόνο που απομένει είναι να βγάλουμε τα κράνη και να σταθούμε για λίγο σιωπηλοί.
Πάνω από πέντε ώρες από την κλήση έκτακτης ανάγκης και την αποστολή των συντεταγμένων. Χρειάστηκαν άλλες δύο ώρες για να μεταφερθεί η σορός μέχρι τον δρόμο.
Το ατύχημα συνέβη όταν έσπασαν δύο βύσματα που κρατούσαν το ρελέ, τη στιγμή που ο αναρριχητής — έχοντας περάσει διπλό σχοινί — άρχισε να κάνει ραπέλ. Πρόλαβε να ξεκρεμάσει τρεις ασφάλειες όταν το ρελέ κατέρρευσε και τον έπεσε στο κενό.
Ξέρω ότι δεν μπορείς να ελέγξεις κάθε ασφάλεια. Και θέλω να πιστεύω ότι οι διαδρομές σε ένα τέτοιο νησί αναρρίχησης συντηρούνται. Αλλά αυτό δεν είναι το θέμα.
Πάνω από πέντε ώρες για να σωθεί μια ανθρώπινη ζωή είναι πάρα πολλές. Στην Ευρώπη. Στην Ελλάδα. Σε ένα νησί που ζει αποκλειστικά από ανθρώπους που έρχονται για αναρρίχηση — και δεν υπάρχουν ομάδες διάσωσης σε ετοιμότητα, δεν υπάρχει εφημερεύων γιατρός, οι διασώστες δυσκολεύονται να κινηθούν στο έδαφος.
Δεν ξέρω αν θέλω να ξαναπάω για αναρρίχηση σε μια χώρα όπου οι εγγυήσεις βοήθειας είναι στο επίπεδο του Μπανγκλαντές. Και δεν το προτείνουμε ούτε σε εσάς.
Προσέχετε τον εαυτό σας.
