Στις 3 Ιουνίου 1950 σκαρφαλώθηκε για πρώτη φορά μια κορφή 8000 μέτρων, η Annapurna, με ύψος 8091μ. Αυτοί που πέτυχαν αυτό το τρομερό για την εποχή κατόρθωμα, ήταν δύο Γάλλοι: ο Maurice Herzog και ο Louis Lachenal. Ο πρώτος ήταν ο αρχηγός της αποστολής, ενώ ο δεύτερος επαγγελματίας οδηγός βουνού από το Chamonix.
Η Annapurna, ο δέκατος σε ύψος γίγαντας του κόσμου, είναι ένα βουνό που βρίσκεται στην κεντρική οροσειρά των Ιμαλάιων, στην επικράτεια του Νεπάλ και μέχρι το 1950 ήταν άγνωστο στον δυτικό κόσμο. Το 1949, όταν το Νεπάλ άνοιξε τα σύνορά του στις αποστολές, μια ομάδα Αμερικανών ορνιθολόγων εξερεύνησε την κοιλάδα Krishna Gandaki, η οποία χωρίζει δύο ορεινούς όγκους που κυριαρχούνται από δυο οκτάρες κορυφές: το Dhaulagiri (8167μ) και την Annapurna (8091μ).
Η αποστολή
Η ιστορία μας ξεκινά στις 28 Μαρτίου 1950. Εκείνη την ημέρα, ο Lucien Devies, ο ισχυρός άνδρας της γαλλικής ορειβασίας, ανακοινώνει τον στόχο: θα είναι είτε το Dhaulagiri είτε η Annapurna. Η αποστολή είχε ως αρχηγό τον Maurice Herzog, έναν στρατιωτικό, ήρωα του πολέμου και η ομάδα συμπληρώθηκε από μερικούς από τους καλύτερους οδηγούς βουνού της εποχής, όπως τον Lionel Terray, τον Louis Lachenal και τον Gaston Rébuffat, καθώς και από τους ερασιτέχνες Jean Couzy και Marcel Schatz, το γιατρό Jacques Oudot και τον κινηματογραφιστή Marcel Ichac.
Χωρίς να διαθέτουν ούτε καν φωτογραφίες των βουνών που ήθελαν να ανέβουν, η αποστολή εγκατέλειψε τη Γαλλία στα τέλη Μαρτίου και κατευθύνθηκε προς την Ινδία με τέσσερις τόνους αποσκευών, τροφίμων και εξοπλισμού. Δεν υπήρχε προκαθορισμένος στόχος, θα αποφάσιζαν επί τόπου σε ποια από τις δύο κορυφές και από ποια διαδρομή θα επιχειρούσαν την ανάβαση. Στις 21 Απριλίου, ο Herzog και η ομάδα του εγκαθιστούν ένα βασικό καταυλισμό στο χωριό Tukucha, κάπου ανάμεσα στους δύο στόχους, όπου τώρα πρέπει να αποφασίσουν ποιος είναι πιο προσιτός.
Η εξερεύνηση
Ξεκινά η περίοδος εξερεύνησης. Καθώς ανακαλύπτουν τα μεγαλεία και τις κακουχίες του μεγάλου υψομέτρου, οι ορειβάτες επιχειρούν να διαλευκάνουν το μυστήριο αυτών των γιγάντων, για τους οποίους δεν γνωρίζουν σχεδόν τίποτα. Η εξερεύνηση παίρνει χρόνο, είναι δύσκολη και αβέβαιη. Το Dhaulagiri φαίνεται πιο προσιτό, αρχικά, τους τράβηξε η κομψότητα και η μοναχική θέση του, ενώ ήταν και ψηλότερο, όμως τελικά κατέληξαν ότι το βουνό ήταν υπερβολικά δύσκολο για τις δυνατότητες της αποστολής. Από κοντά η ανάβαση φαντάζει αυτοκτονική. Η Annapurna, από την άλλη, αποδεικνύεται λάθος χαρτογραφημένη. Τελικά, η προσοχή στράφηκε στη δεύτερη επιλογή: την Annapurna.
Η προσέγγιση
Η προσέγγιση της βόρειας όψης της Annapurna ήταν μια εξαιρετικά δύσκολη διαδρομή, ακόμη και για τα σημερινά δεδομένα, πόσο μάλλον το 1950. Ήταν μια άγνωστη περιοχή που δημιούργησε μεγάλες δυσκολίες στους Γάλλους. Οι Σέρπα μη έχοντας τεχνικές ικανότητες δεν μπορούσαν να ακολουθήσουν εύκολα και έτσι ακόμα και το στήσιμο μια κατασκήνωσης βάσης αποδείχθηκε δύσκολη υπόθεση.
Τελικά το camp I στήνεται στα 5.100 μέτρα. Απομένει να βρεθεί η σωστή διαδρομή για την κορφή. Στις 22 Μαΐου, ο Lachenal και ο Rébuffat φτάνουν σε ένα σημείο από όπου μπορούν να θαυμάσουν τη βόρεια όψη, με τον παγετώνα στη δεξιά πλευρά να φαίνεται προσπελάσιμος. Γράφουν ένα σημείωμα που ένας Σέρπα μεταφέρει αμέσως στον Herzog: «Ελάτε όλοι μαζί με τους Σέρπα και το μέγιστο δυνατό εξοπλισμό και τρόφιμα. Πιστεύουμε ότι πρέπει να δράσουμε γρήγορα». Όταν παίρνει το μήνυμα, ο Herzog στέλνει τηλεγράφημα στον Lucien Devies: «Αποφασίζω να επιτεθώ στην Annapurna. Η νίκη είναι δική μας, αν όλοι είναι αποφασισμένοι να μην χάσουν ούτε μία ημέρα, ούτε μία ώρα».
Στις 23 Μαΐου, ο Καταυλισμός ΙΙ έχει εγκατασταθεί λίγο κάτω από τα 6000 μέτρα. Στις επόμενες ημέρες, οι ορειβάτες παλεύουν στο βουνό για να ανεβάσουν τα φορτία όλο και ψηλότερα. Στις 27 Μαΐου, φτάνουν στον Καταυλισμό IV, στα 7150 μέτρα, στον παγετώνα της Faucille. Ο Terray και ο Herzog φαίνονται οι πιο δυνατοί και υποψήφιοι να φτάσουν στην κορυφή.
Ο Louis Lachenal μεταφέρεται από τον Lionel Terray καθώς αποβιβάζεται από το αεροπλάνο στο Παρίσι τον Ιούλιο του 1950. Ο σύντροφος του Maurice Herzog υπέστη σοβαρά κρυοπαγήματα κατά την επιστροφή του από την κορυφή χάνοντας αρκετά δάχτυλα.Η “θυσία” του Terray
Ωστόσο, οι υπόλοιποι είναι εξουθενωμένοι και στο τέλος του μήνα, ο τελευταίος καταυλισμός δεν έχει ακόμη εφοδιαστεί. Ο Terray κατανοεί ότι για να επιχειρήσουν την κορυφή, θα πρέπει να κάνουν ένα ακόμα δρομολόγιο από τον Καταυλισμό ΙΙ. Ξέρει ότι αν το αναλάβει ο ίδιος, δεν θα είναι σε θέση να ολοκληρώσει την ανάβαση. Αποφασίζει να θυσιάσει την κορφή γι’ αυτόν και στις 30 Μαΐου περνά επτά εξαντλητικές ώρες μεταφέροντας τις τελευταίες προμήθειες, μαζί με τον Rébuffat και μερικούς Σέρπα.
Την ίδια στιγμή, ο Lachenal έχει ανακτήσει τις δυνάμεις του. Την 1η Ιουνίου, ανεβαίνει ξανά στον Καταυλισμό IV μαζί με τον Herzog, τον Σέρπα Sarki και τον ακούραστο Ang Tharkey. Την επόμενη μέρα, οι τέσσερις άντρες φτάνουν στα 7.300 μέτρα, όπου στήνουν μια σκηνή αφού έχουν σκαλίσει μια πλατφόρμα στον πάγο. Ανησυχώντας για τα πόδια τους που αρχίζουν να παγώνουν, οι δύο Νεπαλέζοι κατεβαίνουν στον Καταυλισμό IV.
Η επιτυχία
Πιο ψηλά, ο Lachenal και ο Herzog χώνονται στη μικρή σκηνή τους που υποχωρεί από το βάρος του χιονιού και σείεται από τον άνεμο. Η καταιγίδα σηκώνεται πάνω από την Annapurna και η νύχτα προμηνύεται εφιαλτική. Στις 3 Ιουνίου το ξημέρωμα, οι Herzog και Lachenal (που αγνοούν ότι το αίσθημα της απάθειας είναι ένα σύμπτωμα του υψομέτρου), ήταν έτοιμοι για την τελική ανάβαση. Παράτησαν ότι θεώρησαν περιττό, ακόμη και το σκοινί (αυτό χρόνια αργότερα θα ονομαστεί alpine style) και ξεκίνησαν στις 6 το πρωί. Το κρύο ήταν ακραίο, και ο Lachenal αναγκάστηκε να σταματήσει και να βγάλει τις μπότες του για να ελέγξει για τυχόν κρυοπαγήματα.
«Αν επιστρέψω, εσύ τι θα κάνεις;» ρωτά. «Θα συνεχίσω μόνος, θα πάω μόνος στην κορυφή», απάντησε ο Herzog. «Τότε σε ακολουθώ» του απαντά.
Το απόγευμα της 3ης Ιουνίου, οι δύο άντρες έφτασαν στην κορυφή της Annapurna, συνεπείς στο ραντεβού τους με τη δόξα.
Ο απόηχος
Η γαλλική επιτυχία στην Annapurna το 1950 είχε παγκόσμια απήχηση, πολύ μεγαλύτερη απ’ όσο μπορούσαν να φανταστούν και οι πιο αισιόδοξοι. Ήταν η πρώτη επιτυχημένη ανάβαση σε μια οκτάρα κορυφή η οποία μάλιστα ήταν μέχρι τότε άγνωστη! Ο Τύπος της εποχής ανέδειξε τον Herzog σε εθνικό ήρωα και το βιβλίο του, που περιγράφει τα γεγονότα σαν μια ιστορία αδελφοσύνης και συναδελφικότητας, έγινε διεθνές best-seller. Ο Herzog είχε μια επιτυχημένη πολιτική καριέρα και πέθανε σε ηλικία 93 ετών, ενώ ο Lachenal πέθανε το 1955 σε ορειβατικό ατύχημα. Στο ημερολόγιό του έγραφε ότι αυτή η ανάβαση δεν ήταν πιο σημαντική από άλλες, ήταν απλώς ψηλότερη από τις Άλπεις, δίνοντας δίκιο σε αυτό που ποιητικά έγραψε ο Herzog στο βιβλίο του: «Υπάρχουν και άλλες Annapurna». Πράγματι, υπάρχει μια Annapurna για κάθε άνθρωπο.
