Ορειβατικοί φορείς κατέθεσαν οργανωμένες παρατηρήσεις στη διαβούλευση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), η οποία έληξε χθες, 24 Ιουνίου, με αιχμή την κριτική ότι το νομοσχέδιο δεν αποτελεί ουσιαστική μεταρρύθμιση αλλά κατά βάση παράταση του παλιού πλαισίου του 2008.
Η ΕΟΟΑ επισημαίνει ότι μέσω μεταβατικών διατάξεων αφήνονται εκτός πεδίου εφαρμογής έργα συνολικής ισχύος περίπου 78 GW — που σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις επαρκούν για την κάλυψη των ενεργειακών στόχων της χώρας έως το 2050. Ζητά μέγιστο υψόμετρο εγκατάστασης τα 800 μέτρα, πλήρη απαγόρευση εντός Natura 2000 με ελάχιστη απόσταση 20 χλμ., και ανάκληση αδειών που δεν συμβαδίζουν με τις νέες ρυθμίσεις.
Ο ΕΟΣ Χαλκίδας κατέθεσε εκτενές τεχνικό υπόμνημα με συγκεκριμένες επιστημονικές και νομικές παρατηρήσεις, οργανωμένες σε τέσσερις θεματικές ενότητες:
Στο περιβαλλοντικό σκέλος εντοπίζει απουσία εκτίμησης φέρουσας ικανότητας σε επίπεδο οικοσυστήματος — η οποία ορίζεται μόνο διοικητικά — καθώς και ανεπαρκή αξιολόγηση σωρευτικών επιπτώσεων από συνδυασμό αιολικών, φωτοβολταϊκών, αποθήκευσης και μικρών υδροηλεκτρικών στην ίδια περιοχή.
Ζητά να μην προχωρήσει καμία νέα χωροθέτηση έως ότου ολοκληρωθούν οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες και τα Προεδρικά Διατάγματα για τις περιοχές Natura 2000 — εκκρεμότητα για την οποία η Ελλάδα έχει ήδη καταδικαστεί από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2020). Φέρνει ως παράδειγμα το σχεδιαζόμενο αιολικό πάρκο 98 ανεμογεννητριών στην Πυξαριά Εύβοιας, όπου το 97% της έκτασης εμπίπτει σε Ζώνη Ειδικής Προστασίας ορνιθοπανίδας, ενώ η ήδη έτοιμη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη που απαγορεύει το έργο δεν έχει ακόμη εγκριθεί.
Στο τοπίο και το ανθρωπογενές περιβάλλον επικρίνει την απουσία ορίων για θόρυβο νυχτερινής έκθεσης σύμφωνα με τις οδηγίες του ΠΟΥ (40 dB), καθώς και ανεπαρκείς ρυθμίσεις για τη σκίαση από περιστρεφόμενα πτερύγια (shadow flicker) και την οπτική όχληση από ανάκλαση φωτοβολταϊκών (glint & glare). Επισημαίνει επίσης ότι τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες λιθίου) αντιμετωπίζονται χωρίς ειδικό πλαίσιο πυρασφάλειας, παρά τον πραγματικό κίνδυνο θερμικής διαφυγής — αναφέροντας ως παράδειγμα το μεγαλύτερο τέτοιο ατύχημα που σημειώθηκε στις ΗΠΑ τον Ιανουάριο 2025.
Στις οικονομικές δραστηριότητες υπογραμμίζει την υπερσυγκέντρωση φωτοβολταϊκών σε ορισμένες περιοχές όπως ο Δήμος Δομοκού, όπου τα ήδη αδειοδοτημένα έργα καλύπτουν το 16% της δημοτικής ενότητας — ενώ το σχέδιο ορίζει ανώτατο ποσοστό μόνο σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας, όπου το ποσοστό εμφανίζεται μόλις 2,11%.
Αμφότεροι οι φορείς καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: το νομοσχέδιο χρειάζεται ουσιαστική αναθεώρηση πριν την ψήφισή του. Το υπόμνημα του ΕΟΣ Χαλκίδας, χάρη στο επιστημονικό και νομικό του υπόβαθρο, μπορεί να αξιοποιηθεί ως πρότυπο και από άλλους συλλόγους που επιθυμούν να καταθέσουν σχόλια πριν τη λήξη της διαβούλευσης αύριο (το πως, μπορείτε να το δείτε πατώντας εδώ), αλλά και στα επόμενα στάδια — κατά την επεξεργασία και ψήφιση του νόμου στη Βουλή, καθώς και σε πιθανές διοικητικές ή νομικές αμφισβητήσεις από τοπικές κοινωνίες και φορείς.
